{"id":9062,"date":"2013-04-10T22:12:44","date_gmt":"2013-04-10T20:12:44","guid":{"rendered":"https:\/\/agustinfernandezpaz.gal\/gianni-rodari-unha-conversa-imaxinaria-2\/"},"modified":"2013-04-12T09:29:32","modified_gmt":"2013-04-12T07:29:32","slug":"gianni-rodari-unha-conversa-imaxinaria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agustinfernandezpaz.gal\/en\/gianni-rodari-unha-conversa-imaxinaria\/","title":{"rendered":"Gianni Rodari: unha conversa imaxinaria"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

<\/p>\n

(Cartel das Xornadas Municipais de Pedagox\u00eda. Mugardos, 1985. Dese\u00f1o de Inmaculada Reino)<\/p>\n

Unha entrevista n’As Roladas (n\u00ba 8 – 1980)<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

(Esta entrada \u00e9 continuaci\u00f3n da anterior, “Para que ningu\u00e9n sexa escravo”<\/a>)<\/span><\/p>\n

\"\"Alg\u00fans meses despois da morte da Gianni Rodari<\/a>, no outono de 1980 (33 anos xa!), escrib\u00edn un texto que se publicou no n\u00famero 8 da revista As Roladas-2<\/em><\/a>, que editabamos os do MCEPG (Movemento Cooperativo de Escola Popular Galega)<\/a>. Debeu sa\u00edr a finais dese ano ou a primeiros do seguinte, daquela non lles po\u00f1iamos data \u00e1s revistas.<\/span><\/p>\n

Relido agora, desde a distancia, constato que alg\u00fans dos males que eu criticaba no texto xa desapareceron hai tempo; outros seguen a\u00ed, inmunes a todo cambio. Tam\u00e9n hai aspectos que antes defend\u00eda con ardor e que agora matizar\u00eda con gusto. As\u00ed \u00e9 a vida!<\/span><\/p>\n

Mais o importante \u00e9 deixar testemu\u00f1a da fonda influencia que Gianni Rodari exerceu en min e noutras persoas da mi\u00f1a xeraci\u00f3n. Hoxe d\u00e1 gusto ver como a maior\u00eda dos seus libros est\u00e1n ao noso alcance, tam\u00e9n en galego. O nome de Rodari, por fortuna, xa \u00e9 un referente que toda a xente acepta. E a Gram\u00e1tica da fantas\u00eda<\/em> segue a\u00ed, con tanta ou m\u00e1is vida que cando a lin abraiado por vez primeira.<\/span><\/p>\n

Velaqu\u00ed o PDF<\/a> do orixinal da entrevista. E, a seguir, a s\u00faa transcrici\u00f3n, na que s\u00f3 fixen os m\u00ednimos cambios ortogr\u00e1ficos e l\u00e9xicos (as palabras que po\u00f1o ditas por Rodari son todas s\u00faas; pertencen \u00e1 Gram\u00e1tica da fantas\u00eda<\/em> e ao artigo “Un xoguete chamado libro”):<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

GIANNI RODARI: UNHA CONVERSA IMAXINARIA<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>\"\"Este ver\u00e1n morreu Gianni Rodari. Os xornais, as axencias de noticias, non informaron do seu pasamento. Nin ten sequera tivo, como Piaget, un recunchi\u00f1o polas follas do medio. Porque os xornais te\u00f1en a obriga de ocuparse dos asuntos serios e importantes e \u00bfa quen dia\u00f1o lle pode importar a morte dun italiano que pasou case 30 anos da s\u00faa vida escribindo contos para rapaces (xa se sabe, literatura de segunda clase), que perdeu o tempo facendo de mestre de nenos pequenos e que, para m\u00e1is inri, era militante comunista?<\/span><\/p>\n

Pero a vida d\u00e1 moitas voltas, e agora, cando Rodari desaparece fisicamente, empeza a vivir en Galicia. Porque os seus libros \u2013e sobre todo a s\u00faa Gram\u00e1tica da fantas\u00eda<\/em>\u2014est\u00e1n a ser lidos e utilizados por moitos mestres e mestras da nosa terra.<\/span><\/p>\n

Unha noite deste outono andaba eu a voltas cos libros de Rodari. Lembraba a Montag, o protagonista de Farenheith 451<\/em><\/a>, cando di que \u00abdetr\u00e1s de cada libro hai un home que me fala\u00bb. No noso pa\u00eds as noites son longas e propician as conversas. E, por outra banda, falar cos mortos \u00e9 algo vivo e coti\u00e1 na nosa cultura popular. As\u00ed que non me resultou estra\u00f1o atoparme, logo dun longo silencio, co meu amigo italiano. A idea de facerlle unha entrevista foi cousa s\u00faa e sa\u00edu case sen decat\u00e1rmonos. O que transcribo a seguir \u00e9 un resumo desa conversa:<\/span><\/p>\n

\"\"–Escoita, Rodari: antes de comezar a entrevista propiamente dita conv\u00e9n que co\u00f1ezas un pouco a realidade da escola galega, tan distinta das experiencias italianas. Aqu\u00ed, en Galicia, a escola non s\u00f3 tenta reproducir e asentar os valores das clases dominantes, o mesmo que no resto do Estado Espa\u00f1ol, sen\u00f3n que ademais \u00e9 o axente dun peculiar proceso colonial, impo\u00f1endo moitas veces unha lingua e uns contidos que non te\u00f1en nada que ver coa nosa realidade. Isto fai que as porcentaxes de fracaso escolar acaden unhas cifras de esc\u00e1ndalo. Ti, nos teus escritos, defendes a creatividade, a fantas\u00eda, o xogo coas palabras. \u00bfIso non ser\u00e1 un perder o tempo, un tempo que deber\u00eda dedicarse a uns contidos m\u00e1is \u00fatiles?<\/span><\/p>\n

–A creatividade e a fantas\u00eda serven \u00e1s persoas precisamente porque en aparencia non serven para nada. Pero serven ao home completo. Se unha sociedade baseada no mito da produtividade s\u00f3 ten necesidade de homes mutilados –fieis executores, dilixentes reprodutores, d\u00f3ciles instrumentos sen vontade\u2014quere dicir que est\u00e1 mal feita e que \u00e9 necesario cambiala. Para cambiala son necesarios homes e mulleres creativos, que saiban utilizar a imaxinaci\u00f3n. Desenvolvamos a creatividade de todos, para transformar o mundo.<\/span><\/p>\n

–Penso que son moitos os ensinantes que est\u00e1n de acordo con estas ideas t\u00faas. Pero que, na pr\u00e1ctica, relegan as actividades creativas a un plano secundario, a unha especie de actividade para os tempos libres. \u00bfQue pensas sobre isto?<\/span><\/p>\n

–\u00c9 imposible concibir unha escola que se fundamente na actividade do neno, no seu esp\u00edrito de investigaci\u00f3n e na s\u00faa creatividade, se non se lle concede \u00e1 imaxinaci\u00f3n o lugar que merece na educaci\u00f3n. O cal significa que entre as tarefas do educador-animador est\u00e1 a de estimular a imaxinaci\u00f3n dos nenos, ceib\u00e1ndoa das precoces cadeas con que a atan os condicionamentos familiares e sociais, alentala a competir consigo mesma, a deixar de ser imaxinaci\u00f3n que consume para se transformar en imaxinaci\u00f3n que crea.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

–Pero, \u00bfonde queda ent\u00f3n a xerarqu\u00eda entre as distintas materias? \u00bfAcaso non son unhas m\u00e1is importantes ca outras?<\/span><\/p>\n

–\u00c9 que non debe haber ning\u00fan tipo de xerarqu\u00eda entre as distintas materias. Hai, no fondo, unha soa materia: a realidade, enfocada desde todos os puntos de vista, comezando desde a realidade pr\u00f3xima, a comunidade escolar, o xeito de estar e de traballar xuntos. Nunha escola deste tipo o neno xa non est\u00e1 como consumidor de cultura e de valores, sen\u00f3n como produtor e como creador de valores e de cultura.<\/span><\/p>\n

–Por esta resposta n\u00f3taseche ben o teu vencello co Movemento di Cooperazione Educativa, que parte do herdo de Freinet. E para n\u00f3s, aqu\u00ed en Galicia, \u00e9 importante que fales con tanta claridade. Porque estase a dar o perigo, nun af\u00e1n de \u201cposta ao d\u00eda\u201d, de coller as t\u00e9cnicas que se derivan das novas correntes pedag\u00f3xicas, esquecendo a filosof\u00eda que subxace nelas. Collendo a casca e deixando o miolo, co que a renovaci\u00f3n educativa \u00e9 s\u00f3 aparente. \u00bfNon che parece?<\/span><\/p>\n

–Estou de acordo. Porque entre unha escola morta e unha escola viva, a discriminaci\u00f3n m\u00e1is grande \u00e9 precisamente finxir que a escola para \u00abconsumidores\u00bb, que est\u00e1 morta, segue viva, porque este finximento non a afastar\u00e1 da putrefacci\u00f3n (que se est\u00e1 a producir ante os nosos ollos). Unha escola viva e nova s\u00f3 pode ser se \u00e9 para creadores.<\/span><\/p>\n

\u00a0